Wanneer er tijdens een huwelijk een partner, of beide partners niet meer bij elkaar willen/kunnen zijn kan het huwelijk ontbonden worden, ook wel echtscheiding genoemd. Hierbij worden alle juridisch banden vernietigd. Het ontbinden van een huwelijk is alleen mogelijk als de relatie tussen beide partijen geheel ontwricht is en kan op ieder moment worden aangevraagd. Wanneer een van de partijen dit aangeeft zal de rechter dit aannemen. Wanneer er goedkeuring is voor de scheiding kunnen beide partijen in de toekomst opnieuw in het huwelijk treden.
Vaak wordt een echtscheiding gekenmerkt door een zware en moeilijke periode van stress, onenigheid over financiën, de kinderen enzovoorts.
Echtscheidingen komen tegenwoordig steeds vaker voor. Iedereen kent wel een koppel dat gescheiden is. Het aantal scheidingen is al jaren stabiel, maar kent een lichte daling. Het aantal scheidingen in 2008 bedraagt 32.080 volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek.
In de volgende gevallen kan men in Nederland een echtscheiding aanvragen:
Een echtscheiding geschiedt via de rechter bij het arrondissement door middel van het indienen van een verzoekschrift door de advocaat. Je hebt als partner(s) dus een advocaat nodig. Mochten beide partners samen in overeenstemming zijn met de scheiding en alle consequenties die daar aan vast zitten is hier maar 1 advocaat noodzakelijk. Mocht een van beide partners tegenwerken zullen beide partijen een advocaat moeten inschakelen om zo tot een oplossing te komen.
In het verzoekschrift wordt er gevraagd naar nevenvoorzieningen waarover de rechter zal beslissen. Een aantal voorbeelden van nevenvoorzieningen zijn:
Wanneer het complete verzoekschrift ontvangen is door de rechter zal deze een oproep naar de partners versturen met de datum voor een zitting. Het plannen van een zitting is niet altijd nodig, dit om de volgende 2 punten:
Wanneer een zitting toch nodig blijkt te zijn, zal deze gepland worden. De zitting is niet verplicht, maar het is toch zeker verstandig om aanwezig zijn. De rechter zal vragen aan beide partners, uiteraard bij aanwezigheid, of er nog dingen zijn die bepalend kunnen zijn bij het maken van de beslissing. Vervolgens zal de beslissing schriftelijk worden vastgelegd, ook wel beschikking genoemd. Deze beschikking zullen beide partners ontvangen. Wanneer de beschikking is opgenomen in het register van de burgerlijke stand is de scheiding definitief.
Mocht een van de partners het met de beschikking toch oneens zijn, is in hoger beroep gaan een optie om het tegen te vechten. Dit kan tot 3 maanden na het uitkomen van de beschikking. Het geding zal door het Hof dan nog eens worden bekeken wanneer er weer een nieuwe beschikking opmaakt zal worden. Mocht er dan nog steeds onenigheid bestaan, is beroep in cassatie in een nieuwe optie. Dit wordt uitgevoerd bij de Hoge Raad der Nederlanden waarbij de zaak niet opnieuw wordt bekeken, maar of de uitspraak goed is geweest.
Wanneer er kinderen in het spel zijn, zullen ook over hen het een en ander moeten worden vastgelegd tijdens een scheiding. Beide ouders zullen verantwoordelijk zijn tenzij één van de ouders een oudergezag aanvraagt. De rechter zal vervolgens hierover besluiten. Wanneer er kinderen tussen de 12 en 18 jaar deel uitmaken van het gezin zullen zij zelf mogen beslissen bij welke partner ze willen verblijven. Ze hebben ook de keuze om door een Kinderrechter ondervraagd te worden.
Bij akkoord gaan van beide partners over een scheiding kan er een convenant worden opgesteld. Dit is niet verplicht, maar kan de zaak vergemakkelijken en versnellen. Hierin staan alle afspraken vermeldt die zijn gedaan, zoals onder andere de omgangsregeling met de kinderen en het pensioen zodat hier later geen onenigheid over kan bestaan. Dit document zal worden ingediend bij de rechtbank en zal als een officieel juridisch bewijsstuk worden gebruikt.
Een mediator is een bemiddelaar van een erkend bureau die kan worden ingeschakeld wanneer beide partijen tijdens de echtscheiding onenigheden hebben over bijvoorbeeld de inboedel en de financiën.
Ook is het mogelijk om een voorlopige voorziening toe te passen. Deze wordt gebruikt bij onenigheid tussen beide partners waardoor de gehele procedure van het scheiden veel tijd in beslag gaat nemen. De onderdelen waar beide partners niet uitkomen, zal door de rechter worden bekeken en deze zal hierover een voorlopige beslissing nemen. Hieronder volgen 2 voorbeelden van veelgevraagde onderdelen:
Wanneer partners kiezen voor een scheiding van tafel en bed blijven ze voor de wet getrouwd, maar zijn enkele rechten en plichten niet meer van toepassing die gelden voor het huwelijk. Wanneer partners kiezen voor scheiding van tafel en bed worden zij ingeschreven in het huwelijksgoederenregister dat zich bij de Rechtbank bevindt. Bij inschrijving bij de Rechtbank kunnen de partners de aankomende 3 jaar niet van elkaar scheiden. Na de 3 jaar zal de scheiding alsnog worden rondgemaakt. Een van beide partners kan hier een einde maken door middel van een brief waar de andere partner geen bezwaar tegen kan maken. Mocht het in de 3 jaar al niet werken tussen beide partijen kunnen ze dit aankaarten bij de Rechtbank.
Wanneer kiest men voor deze vorm van scheiden?
De mogelijkheid om over te gaan op een flitsscheiding is niet meer mogelijk sinds 1 maart 2009. Bij deze vorm van scheiden wordt het huwelijk omgezet in een geregistreerd partnerschap waarna ook deze vorm wordt ontbonden. Hierbij is een rechter overbodig.