Wanneer u een schenking doet aan iemand, een goed doel een bevriende club of uw kinderen, geldt meestal geven blijft gegeven: u geeft het aan iemand en het is daarmee per direct niet meer van u. Maar bij schenken op papier wordt wat u schenkt meestal pas veel later opvorderbaar, namelijk wanneer u komt te overlijden. Een groot voordeel van deze manier van schenken is, dat bij overlijden het op papier geschonken bedrag voor het successierecht als schuld van de nalatenschap in mindering op de erfenis mag worden gebracht. Wie slim schenkt, geeft zo aan een ander een interessant belastingvrij inkomen, want een schenking wordt door de belastingdienst niet als inkomen gezien.
Maar wat is schenken op papier nu eigenlijk. Bij een schenking op papier stelt u de feitelijke vermogensoverdracht uit tot later. We noemen dat schenken onder schulderkenning. Met een schenking op papier krijgt zo de ontvanger van de schenking op papier een vordering op u als schenker. Tussentijds houdt u wel de volledige zeggenschap over uw geld. Iedereen blij, behalve de belastingdienst. Als u het goed aanpakt tenminste.
Schenken op papier kan bijvoorbeeld erg handig zijn, als uw geld in een onderneming zit, of in onroerend goed of aandelen. U wilt of kunt het geld dan namelijk niet vrijmaken. Het zou de onderneming in problemen kunnen brengen, of de waarde van het onroerend goed of de effecten zijn volgens u juist te laag. Schenken op papier is ook handig, wanneer u de door de erfgenamen te betalen successierechten wilt beperken en verminderen. De ontvanger van de gift hoeft over het geschonken bedrag geen successierechten te betalen, maar moet de vordering wel optellen bij zijn vermogen in box 3. De ontvanger betaalt hierover 1,2% vermogensrendementsheffing voor zover het vermogen uitkomt boven het heffingsvrij vermogen van ruim 20.000 euro per persoon. En de gever betaalt juist minder vermogensrendementsheffing over zijn vermogen, omdat de op papier aangegane verplichting in mindering mag worden gebracht in box 3.
Er moet wel aan een aantal voorwaarden zijn voldaan, als u de voordelen van het schenken op papier ook fiscaal wilt kunnen benutten:
Ook uw kinderen zullen blij zijn met een schenking op papier. Degene die de schenking krijgt betaalt ook de schenkbelasting of schenkingsrecht. Maar u kunt het ook zo regelen dat u die belasting betaalt. U schenkt dan vrij van recht. In de regel is de belasting bij schenken van recht hoger, omdat ook de belasting die u voor uw rekening neemt als schenking wordt gezien, maar u verlost daarmee wel uw kinderen van de belastingheffing. In de schenkingsakte legt u ook vast wanneer het geld beschikbaar komt. Dit kan van belang zijn bij minderjarige kinderen of kleinkinderen of personen van wie u nu nog niet zeker weet wanneer ze verstandig met het geld zullen omgaan.
Voldoet u niet aan bovenstaande voorwaarden, dan draait de fiscus de schenking na overlijden alsnog terug, zodat de papieren schenking volledig belast is met successierechten. En dat komt aanmerkelijk duurder uit dan het te betalen schenkingsrecht. U kunt ook bedragen belastingvrij schenken:
| Ontvanger schenking: | 2009 | 2010 |
| Uw kind jaarlijks | 4.556 euro jaarlijks | 5.000 euro jaarlijks |
| Uw kind eenmalig als tussen de 18 en 25 jaar | 22.760 euro | 24.000 euro of 50.000 voor huis of studie |
| Anderen | 2.734 euro jaarlijks | 2.000 euro jaarlijks |
Nogal wat ouders hebben hun huis op papier aan de kinderen geschonken, terwijl ze tot aan hun dood in het huis blijven of bleven wonen. Bij deze overdracht moest 6 procent overdrachtsbelasting worden betaald over de verkoopwaarde. Dit was een slimme constructie tot 2010, omdat de kinderen een eventuele waardestijging van het huis bij overlijden van de ouders in eigen zak konden steken, zonder daarover erfbelasting te betalen. Dit nu is met de nieuwe schenk- en erfbelasting 2010 veranderd. De kinderen betalen alsnog erfbelasting over de werkelijke waarde van het huis ten tijde van overlijden minus de waarde uit de overdracht bij de schenking op papier. De belastingdienst neemt als werkelijke waarde de door de gemeente geschatte WOZ waarde.
Er zijn bij schenken op papier ook gevolgen voor de inkomstenbelasting. De ouders kunnen de schenking als schuld opvoeren in box 3 van de inkomstenbelasting. De kinderen daarentegen hebben op papier extra vermogen gekregen en betalen daarom 1,2% over deze vordering op hun ouders in box 3 van de inkomstenbelasting. Althans voor zover ze meer vermogen bezitten de fiscale vrijstelling. Het heffingsvrij vermogen in box 3 bedraagt in 2010 van 20.661 euro per persoon. Met uw partner samen is dat al het dubbele ofwel een vrijstelling van € 41.322. Het gaat hierbij om vermogen minus schulden, waarbij ook voor de aftrekbare schulden een drempel geldt van 2.900 euro. De eerste 2.900 euro aan schuld kunt u in box 3 dus niet in mindering brengen op het vermogen. Daar staat tegenover dat de kinderen over de rente op de vordering geen inkomstenbelasting hoeven te betalen.
Enkele tips voor wie wil schenken op papier zijn: