Welke principes worden aangehouden bij het maken van een jaarrekening

Inleiding

Elke accountant moet bij het controleren van de jaarrekening rekening houden met de volgende 6 principes. Soms kan het zijn dat er meerdere principes geconstateerd worden. Dan geldt altijd dat het voorzichtigheidprincipe voor gaat. 

Wat zijn de 6 principes

Er worden in het algemeen 6 principes in beschouwing genomen. Deze principes zijn:

  • Toerekeningsprincipe
  • Voorzichtigheidprincipe
  • Realisatieprincipe
  • Matchingprincipe
  • Continuïteitsprincipe
  • Bestendingheidsprincipe

Het kan zijn dat een accountant tijdens het controleren van een jaarrekening stuit tegen 1 van deze principes. Als het over winst gaat: deze neem je niet altijd meteen op in de jaarrekening als het om een voorziening of een verlies gaat dat neem je deze meteen op als verlies. Oftewel het voorzichtigheidprincipe is het belangrijkste en wordt dan over het algemeen in acht genomen.

Toerekeningsprincipe

Wat rekent men wanneer toe? Het gaat hierbij om de winst van de onderneming. In een bepaalde periode is dit het verschil tussen het begin eigen vermogen en eind eigen vermogen. Als het goed is wordt er in dat bepaalde jaar winst gedraaid. Voor de berekening van de winst en de toe of afname van het eigen vermogen wordt uit gegaan van de kosten en opbrengsten in dat jaar. Er wordt niet gekeken naar de ontvangsten en uitgaven. Je kunt namelijk in een bepaald jaar geld ontvangen van klanten die het vorig jaar gekocht hebben. Bestel je dit jaar goederen en betaal je deze pas volgend jaar dan worden de inkoopkosten in dit jaar meegenomen en niet volgend jaar.

Voorzichtigheidprincipe

Het principe zegt het al je bent voorzichtig niks is zeker totdat je het hebt. Zo wordt er bij boekhouden ook gedacht. Worden er verliezen voorzien bijvoorbeeld een klant die niet gaat betalen of een rechtszaak die vermoedelijk verloren gaat worden dan moet die geactiveerd worden. Het mogelijke verlies wordt voor de zekerheid als verlies aangenomen ook al kan later blijken dat de klant wel alles heeft betaald. Winsten daarentegen ook al weet je het bijna zeker worden niet genomen als winst. Er blijft altijd een onzekerheidsfactor en het voorzichtigheidprincipe wil dit tegen gaan.

Realisatieprincipe

Hier komt het voorzichtigheidprincipe een beetje in terug. Het realisatieprincipe schrijft voor dat winsten pas gepakt mogen worden als deze ook zeker gehaald zijn en op de rekening staan. Dit is ook wat het voorzichtigheidprincipe voorschreef, verliezen worden alvast aangenomen. Of het ook een verlies is blijkt later. De winst mag genomen worden zodra de levering heeft plaatsgevonden. De betaling van de klant hoeft nog niet binnen te zijn. Zoals al eerder beschreven gaat het voorzichtigheidprincipe voor, je weet immers nog niet of de klant ook kan of gaat betalen. Voor het realisatieprincipe mag je de winst opnemen bij levering maar dit is niet het geval bij het voorzichtigheidprincipe.

Matchingprincipe

De kosten en opbrengsten die gemaakt worden, moeten zoveel toegerekend worden in de periode waarin ze zijn gemaakt. Er zijn hier 2 varianten van:

  • Period matching: een machine die gekocht is verslijt en wordt minder waard. Stel dat de machine na 5 jaar op is dan kan je niet zeggen dat je dan een kostenpost heb voor de aanschafwaarde. De machine is immers de jaren ervoor ook gebruikt voor de productie. Om de reden wordt er elke periode een gelijk deel aan afschrijving (kosten) toegeschreven zodat je elk jaar gemiddeld genomen evenveel kosten hebt gemaakt. Door de afschrijving bouw je een soort spaarpotje op die je na 5 jaar kan gebruiken voor het kopen van een nieuwe.
  • Product matching: de uitgave die gemaakt worden voor de productie van een product worden toegerekend in de kostprijs van het product. Worden er in een bepaalde periode meer producten geproduceerd dan zullen de kosten voor bijvoorbeeld (materiaal, afschrijving machine, loonkosten, elektriciteit en overige kosten) hoger zijn. Dit komt omdat ze gerelateerd zijn aan de producten.

Continuïteitsprincipe

Over het algemeen is het de intentie van de eigenaar of ondernemer de onderneming voort te blijven zetten. De accountant mag hierbij dan ook uit gaan van de continuïteit van de onderneming in de toekomst. Mocht het beeld er slecht uit zien dan moet de waarde van faillissement worden opgenomen. Oftewel het voorzichtigheidprincipe weegt weer zwaarder dan dit principe.

Bestendingheidsprincipe

Voordat je begint met het de onderneming moeten bepaalde zaken worden vastgesteld. Wat is de grondslag van de waardering van de posten op de balans en de winstbepaling moeten onder andere worden vastgelegd. Je kunt niet het ene jaar kiezen voor die aanpak of winstbepaling en het andere omdat het je beter uitkomt voor de andere. Dit wordt voltijdige bestendigheid genoemd.

Dan heb je ook nog gelijktijdige bestendigheid dat heeft er mee te maken dat je posten van de balans die op elkaar lijken op dezelfde manier waardeert. Zo worden voorraden, gebouwen en liquide middelen hetzelfde gewaardeerd.

Conclusie

De 6 regels die een accountant moet hanteren tijdens de controle van de jaarrekening zijn als volgt. Hierbij is het voorzichtigheidprincipe de belangrijkste: aankomende verliezen worden meteen opgenomen, winsten daarintegen niet. Realisatieprincipe: de winsten mogen genomen worden zodra de levering van de goederen heeft plaatsgevonden. Eenmaal een gekozen grondslag of waardering van de posten kan door het bestendigheidsprincipe niet zomaar worden omgewisseld. Bij het matchingprincipe worden de kosten toegerekend aan de producten of in de periode waarin ze zijn gemaakt. Voor het verschil in het eigen vermogen (winst of verlies) wordt gekeken naar de opbrengsten en de kosten en niet naar de ontvangsten en de uitgaven.

Reacties (0)

Reageer
Geen resultaten gevonden