Wie erft bij erfenis zonder testament

Testament, erfenis en erfbelasting 2018, 2019 en de successierechten betalen

Sparen_bij_de_belastingdienst-IntroPlaatje.jpg

Als er geen testament is opgesteld, bepaalt het Burgerlijk Wetboek volledig wie uw erfgenamen zijn en de verdeling van de erfenis. Wie dat zijn en wat hiervan de gevolgen zijn, wordt hier uitgelegd. Wilt u het anders geregeld hebben, dan moet u testament laten opgesteld. Met een testament kunt u mensen onterven of juist extra geld en goederen nalaten. Met een goed testament voorkomt u een conflict bij de erfenis. Let op de nieuwe tarieven erfbelasting 2018 en 2019 en de nieuwe vrijstellingen bij een erfenis, want niemand betaalt graag te veel belasting.

Wat erven de echtgenoot of echtgenote bij een wettelijke verdeling?

Als er geen testament is, erven volgens het Burgerlijk Wetboek de echtgenoot, een geregistreerd partner of de bloedverwanten van de overledene volgens de wettelijke verdeling. Ook de bloedverwanten erven volgens de wettelijke verdeling.

Wie zijn mijn bloedverwanten?

Daarbij wordt onder bloedverwanten verstaan, de ouders, de grootouders, kinderen, kleinkinderen, broers, zusters, kinderen van broers of zusters en de verdere vertakkingen in de directe bloedlijn van de erflater.

Wie zijn geen bloedverwanten?

De aanverwanten zijn de niet bloedverwanten van de erflater. We bedoelen dan de eventuele stiefkinderen, schoondochters, zwagers en zo verder. Zij erven bij het ontbreken van een testament niet. Om mogelijk te maken dat zij wel van erven is het opstellen van een testament noodzakelijk.

Wat is de wettelijke verdeling bij een erfenis?

Bij het ontbreken van een testament, treedt de wettelijke verdeling in werking. Dit houdt in dat de langstlevende echtgenoot de gehele erfenis, inclusief eventuele schulden, erft en de kinderen voor hun kindsdeel een vordering krijgen op de langstlevende ouder. Hoofdsom en rente zijn voor de kinderen pas opeisbaar bij overlijden van de langstlevende ouder.

De langstlevende en diens rechten bij een erfenis

Zonder testament erf de langstlevende echtgenoot of geregistreerd partner. De eventuele kinderen krijgen op de langstlevende een vordering die niet direct opeisbaar is. Als men in gemeenschap van goederen is getrouwd, is al de helft van het geheel van een partner en betreft de nalatenschap dus de andere helft.

Samenwonen en een testament laten opmaken

Wie samenwoon en wil dat de partner in grote mate erft, moet daarvoor een testament opstellen. De partner is geen bloedverwant en erft dus niet automatisch.

Wat is erven op papier?

De kinderen hebben bij de wettelijke verdeling waarbij er een langstlevende vader of moeder is, geen zeggenschap over de erfenis, maar erven alleen op papier een vordering. Dit is gedaan om de langstlevende ouder goed verzorgd te kunnen achterlaten. De langstlevende kan overigens, binnen drie maanden na het beschikbaar komen van de erfenis, besluiten om van dit wettelijke recht af te zien. Hij of zij moet dit dan regelen via de notaris. Na deze drie maanden is dit niet meer mogelijk.

Het hertrouwen van de langstlevende en de verdeling van de erfenis

Zodra de langstlevende ouder aangeeft te zullen hertrouwen, kunnen de kinderen hun vordering op de langstlevende uitoefenen en deze omzetten in een vruchtgebruik.

De belastingdienst en successierechten betalen

Bij de wettelijke verdeling is sprake van een onderbedelingsvordering van de kinderen op de langstlevende. Voor de kinderen valt de erfenis in dit geval niet onder de vermogensrendementsheffing, maar voor de langstlevende ouder wel. Bovendien betaalt de langstlevende de successiebelasting van de kinderen. Hij of zij schiet dit voor en verrekent het bedrag met de openstaande vordering die de kinderen op de langstlevende hebben.

Nieuwe wet schenkbelasting en erfbelasting 2012, 2011 en 2010

De nieuwe wet schenk- en erfbelasting 2010 is qua tarieven sterk vereenvoudigd ten opzichte van 2009. Zie hier de successierechten voor 2009, 2010 en 2011 die u moet betalen met de vrijstellingen die daarbij horen:

Tabel 1. De vrijstellingen voor de successierechten en erfbelasting 2009 en 2010:

erfgenaam: vrijstellingen 2009: vrijstellingen 2010:
partner € 532.570 € 600.000
kinderen € 10.323 € 19.000
kleinkinderen € 10.323 € 19.000
ouders € 45.513 € 45.000
overige verkrijgers dan hierboven genoemd € 1.976 € 2.000

Alle erfenissen boven deze vrijstellingen voor het successierecht zijn als volgt belast vanaf 2010:

Tabel 2. De erfbelasting in 2010:

erfenis boven de vrijstelling: partner, kinderen en stiefkinderen kleinkinderen overige verkrijgers
€ 0 - € 118.000 10% 18% 30%
€ 118.000 en hoger 20% 36% 40%

Tabel 3. De erfbelasting in 2011:

erfenis boven de vrijstelling: partner, kinderen en stiefkinderen kleinkinderen overige verkrijgers
€ 0 - € 118.708 10% 18% 30%
€ 118.708 en hoger 20% 36% 40%

Tabel 4. De vrijstellingen voor de erfbelasting 2011, 2012 2013:

erfgenaam: vrijstellingen 2011 en 2012:
partner € 603.600
kinderen € 19.114
kleinkinderen € 19.114
ouders € 45.270
overige verkrijgers dan hierboven genoemd € 2.012

Erfbelasting 2018 en 2019

Meer weten over de vrijstellingen en erbelasting 2014 en 2015, bekijk dan ook het artikel: hoeveel erfbelasting betalen in 2018?

Een goed testament afsluiten bij een notaris is belangrijk

Wanneer u niet wilt dat de verdeling van de erfenis alleen volgens de wettelijke verdeling gaat, moet u contact opnemen met een notaris en u laten adviseren over de inhoud van een op te stellen testament:

  1. U kunt per testament laten weten naar wie en in welke mate u vindt dat uw erfenis moet gaan.
  2. U kunt een executeur testamentair benoemen: degene die volgens u de erfenis moet afwikkelen. U kunt zo bepalen hoe uw begrafenis geregeld moet worden en wie daarvoor moet zorg dragen.
  3. U kunt zelfs bepalen wat er met een erfenis moet gebeuren, nadat een erfgenaam die van u heeft geërfd, komt te overlijden of bijvoorbeeld gaat scheiden. Waar moeten dan volgens u de spullen heen: komt het in de gemeenschappelijke boedel of juist niet.
  4. U kunt erfgenamen onterven. Als u uw kinderen onterft, houden ze wel hun recht op de legitieme portie. Dit wettelijk erfdeel bedraagt de helft van hun kindsdeel, wanneer ze niet onterfd zouden zijn.

Kortom, een testament en een notaris zijn onontbeerlijk, wanneer u van alles voor uw nalatenschap wilt regelen.

Antwoord op vraag Denise van Kints (2019):

Als bij de erfenis minder overblijft dan de vordering heeft een kind in feite pech gehad. Hij of zij zal minder uitgekeerd krijgen.