Wat is een uitsluitingsclausule in een testament

Naar wie gaat de erfenis met uitsluitingsclausule in 2018 of 2019?

Geld_op_de_beurs.jpg

Als de wettelijke verdeling van een erfenis zonder testament precies is wat u wilt, is het laten opmaken van een testament niet nodig. Anders kunt u een testament laten opmaken. Daarin kunt u veel regelen. U kunt bijvoorbeeld mensen uitsluiten van de erfenis of bepaalde voorwaarden stellen. De uitsluitingsclausule is daarvoor meestal de perfecte oplossing, maar ook ander uitsluitingen zijn mogelijk. U moet dan wel naar een goede notaris om uw testament op te stellen. Let op de tarieven van de notaris.

Wat is de wettelijke verdeling van een erfenis?

Wanneer er geen testament is opgesteld, gaat de verdeling van de erfenis volgens de wettelijke verdeling van erfenissen. Bij de wettelijke verdeling staat de langstlevende partner of echtgenoot centraal. De erfenis gaat volledig naar de langstlevende, terwijl tegelijkertijd de kinderen een vordering op de langstlevende krijgen. Daarna komen eventueel de ouders en andere opvolgers in de directe bloedlijn als erfgenamen in aanmerking. De wet regelt dit en u als erflater hebt op de gang van zaken na u dood geen invloed meer. Wilt u hierover meer weten, lees dan ook het artikel hoe werkt de wettelijke verdeling.

Wat is een uitsluitingsclausule?

Met een uitsluitingsclausule kunt u in een testament wel van alles vooruit regelen: u kunt werkelijk over uw graf heen regeren. De erfgenaam of erfgenamen moeten zich bij aanvaarding van de erfenis aan de clausule houden en afhankelijk van de voorwaarden in het testament, nauwgezet bijhouden of met de erfenis is omgegaan, zoals door de erflater in het testament is verwoord. Beroemd is de uitsluiting van de zogenaamde koude kant, de schoonfamilie. In de praktijk blijkt dat ook als de schoonfamilie zeer wordt gewaardeerd door de erflater, de erflater niet graag ziet dat goederen die al zich al lang in de familie bevinden, bij vererving terecht kunnen komen bij de schoonfamilie. Een schilderij dat al lang een familiestuk is, een mooi huis of andere zaken die misschien geldelijk minder waarde hebben, maar wel een grote emotionele waarde bezitten. Het deel van de erfenis dat voorzien wordt van beperkende voorwaarden, kan natuurlijk worden uitgebreid met het aanwezige vermogen. In feite kan alles uit de erfenis onderworpen zijn aan een uitsluitingsclausule. Ook de vruchten van de erfenis, zoals huurinkomsten of de rente op sparen.

Voorbeelden van uitsluiting in een testament

Het is denkbaar dat u niet wilt dat de erfenis na een scheiding in handen komt van de schoonfamilie of dat na het overlijden van bijvoorbeeld uw dochter of zoon, de erfenis op onbestemde plekken terecht komt. In dat geval neemt u in uw testament in de uitsluitingsclausule op dat de erfenis nooit in gemeenschap van goederen terecht mag komen, maar altijd het privé bezit zal blijven van de erfgenaam. Bij diens overlijden wilt u dat de erfenis toekomt aan zijn erfgenamen in de directie lijn. U kunt zelfs aangeven wie dat dan volgens u moeten zijn. De precieze formulering kunt u het beste in overleg met uw notaris vaststellen, omdat dat vaak nauw luistert en volledig in overeenstemming moet zijn met uw wensen.

Zijn er grenzen aan een uitsluitingsclausule?

De uitsluitingsclausule biedt ontelbare mogelijkheden om uw erfenis goed te regelen. Echte grenzen zie ik niet. Het is wel zo dat u de erfgenamen kunt opzadelen met een enorme administratie. Die administratie en aparte rekeningen zijn namelijk nodig om de gang van zaken later goed te kunnen verantwoorden. Het is wel zo dat de waarde van de erfenis een beetje in overeenstemming moet zijn met de voorwaarden die u eraan stelt. Niet iedereen hanteert daarbij de zelfde maatstaven. Bovendien moet u zich afvragen, hoeveel generaties vooruit u een en ander wilt regelen. Maar het kan allemaal wel en vele Nederlanders doen dat dan ook. Die nemen terecht niet alleen genoegen met de wettelijke vererving.

Andere testamentaire uitsluitingen in 2018 of 2019

Maar er zijn ook andere testamentaire uitsluitingen als ontbindende voorwaarde mogelijk:

  • De echtscheidingsclausule in een testament bijvoorbeeld bepaalt dat als de erflater overlijdt voordat de echtscheiding is uitgesproken, de partner toch is uitgesloten van de erfenis;
  • De uitsluiting ouderlijk vruchtgenot bepaalt dat de ouders geen recht hebben op de vruchten van de erfenis van een minderjarig kind. U kunt dan denken aan de rente op het spaargeld. Deze rente is dan van het kind;
  • De overlevingsclausule, ook wel 30 dagen clausule genoemd, bepaalt dat als twee erfgenamen vlak achter elkaar overlijden, bijvoorbeeld een man en vrouw, de vererving aan de later overledene niet doorgaat. Dit om een teveel aan erfbelasting via de dubbele heffing te voorkomen;
  • Onterving via de ontervingsclausule bepaalt dat u een erfgenaam, uw kind of partner, onterft.

Reacties (10)

Reageer
Wiki4you reageerde 4 jaar geleden
30 Dec 11:55
Beste Maya Oosterhoff,
Ja een uitsluitingsclausule bij een erfenis kan de huwelijkse gemeenschap van goederen doorkruisen. De vruchten van de erfenis (rente, pacht) vallen wel in de gemeenschap van goederen.
Met vriendelijke groeten,
Wiki4you
Maya Oosterhoff reageerde 4 jaar geleden
29 Dec 14:32
ik ben in gemeenschap van goederen gehuwd sedert 1988 en mijn man kreeg een paar jaar geleden (2009) het erfdeel van zijn ouders. Die ouders bepaalden in hun testament dat ik ben uitgesloten. Kan een testament de huwelijkse gemeenschap van goederen doorkruisen?
Wiki4you reageerde 4 jaar geleden
27 Sep 09:03
Beste Tineke,
Dit valt niet in de boedel als u kunt aantonen dat dit zo gegaan is. In feite hebt u dan een vordering op de boedel ter grootte van het bedrag uit de uitsluitingsclausule.
Met vriendelijke groeten,
Wiki4you
Tineke reageerde 4 jaar geleden
24 Sep 19:54
Wanneer diegene welke een bedrag heeft ge-erfd onderhavig aan een uitsluitingsclausule,daarna een deel van dit bedrag opneemt en dit bijv. inzet voor onderhoud van het huis, (gehuwd in gemeenschap van goederen) valt dit ingebrachte bedrag dan in de boedel? (het vervallen van uitsluiting)
Wiki4you reageerde 4 jaar geleden
16 Aug 10:43
Beste Frans,
Door de uitsluitingsclausule zijn de vruchten uw eigendom en inkomen en bepalen ze mede uw draagkracht bij het berekenen van de partneralimentatie.Zonder uitsluitingsclausule was de helft automatisch naar uw ex gegaan.
Met vriendelijke groeten,
Wiki4you
Frans reageerde 4 jaar geleden
15 Aug 22:23
Mooi artikel over de testamentaire uitsluitingsclausule... alleen werkt deze slechts gedeeltelijk!In het testament van mijn beide ouders staat "Tenslotte bepaal ik, dat al hetgeen uit mijn nalatenschap zal worden genoten, alsmede de vruchten daarvan, niet zal vallen in enige gemeenschap van goederen, waarin de verkrijger ten tijde van mijn overlijden is gehuwd of nadien mocht huwen". Het hof Arnhem /Leeuwarden denkt dan toch weer even anders over de uitsluitingsclausule en bepaald dat de uitgesloten vruchten mijn draagkracht bepalen en dus gaat alsnog mijn ex er met de vruchten van de erfenis vandoor. Uw stelling "Ook de vruchten van de erfenis, zoals huurinkomsten op de rente op sparen." gaat dus mooi niet op. Graag uw reactie.
Wiki4you reageerde 5 jaar geleden
19 Apr 12:13
Beste Chanda,
Als u in gemeenschap van goederen bent getrouwd en de erfenis is zonder uitsluitingsclausule, dan valt ook de erfenis in de gemeenschap van goederen.
Met vriendelijke groeten,
Wiki4you
Chanda reageerde 5 jaar geleden
16 Apr 22:59
Vraagje... als er geen uitsluitingsclausule in het testament van mijn vader staat... wat gebeurt er dan bij mijn echtscheiding met het nalatenschap? Valt dat dan onder de gemeenschap van goederen?
Wiki4you reageerde 5 jaar geleden
03 Sep 09:23
Beste Louis Schaaf,
Ja hoor, u kunt een kind volledig onterven. Het kind kan wel een beroep doen op de helft van zijn kindsdeel (legitieme portie), maar als een kind het erbij laat, krijgt het niks.
Met vriendelijke groeten,
Wiki4you
Louis schaaf reageerde 5 jaar geleden
02 Sep 17:00
Geen reactie,wel een vraag:Is het mogelijk een kind geheel of gedeeltelijk te onterven?