Wat is het verschil tussen een onderneming met of zonder rechtspersoonlijkheid

Inleiding

Voor een ondernemer ligt de vraag welke soort onderneming ga ik opzetten. Een onderneming met of zonder rechtspersoonlijkheid. Voor een starter zal dit in het algemeen een eenmanszaak (rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid) zijn maar er is nog een mogelijkheid. Een onderneming met rechtspersoonlijkheid beide hebben hun voor- en nadelen.

De ondernemingsvormen

Een startende ondernemer heeft in Nederland de keuze om een onderneming op te starten met of zonder rechtspersoonlijkheid. Al wordt het voor een ondernemer alleen al vaak een eenmanszaak of een VOF (Vennootschap Onder Firma) als er nog iemand is die mee wil doen. Er moet een verschil zijn waarom een ondernemer niet een onderneming start met rechtspersoonlijkheid. Dat wordt in dit artikel behandeld wat de verschillen tussen beide zijn maar eerst iets over de rechtsvormen zelf. Eerst worden de ondernemingsvormen met of zonder rechtspersoonlijkheid in het kort besproken. 

Onderneming met rechtspersoonlijkheid

  • Besloten Vennootschap (BV): het vermogen is verdeeld in aandelen die genoteerd staat op de beurs. De aandelen zijn op naam en zijn op deze manier niet zo snel te verhandelen of te verkopen op de beurs.
  • Naamloze Vennootschap (NV): het vermogen hier is ook verdeeld in aandelen die genoteerd staan op de beurs. Het verschil is dat deze aandelen niet op naam zijn (maar aan toonder wie het aandeel toont is eigenaar van het aandeel) deze aandelen worden dan ook verhandeld op de beurs of via een broker.
  • Cooperatieve vereniging: zijn niet zozeer uit op het maken van winst en de eigenaren worden geen aandeelhouders genoemd maar leden. De winst die gemaakt wordt, wordt uitgekeerd aan de leden.
  • Vereniging: denk hierbij aan de voetbalclub. Winst die gemaakt wordt, wordt niet uitgekeerd aan de leden. De vereniging wordt geleid door het dagelijkse bestuur.
  • Stichting: heeft alleen maar leden.

Onderneming zonder rechtspersoonlijkheid

  • Eenmanszaak: een met eigen vermogen opgerichte onderneming door een persoon. Zelf aansprakelijk voor de gemaakte schulden van de onderneming.
  • VOF: door meerdere personen opgericht en zijn allemaal hoofdelijk aansprakelijk voor de gemaakte schulden. De eigenaren zijn hoofdelijk aansprakelijk, wordt door een eigenaar een schuld gemaakt dan kan het zijn dat de schuldeiser de schuld op die eigenaar verhaald. De eigenaar van de VOF moet dan vervolgens zijn deel (iedereen is voor een gelijk deel aansprakelijk in feite) verhalen op de andere eigenaren.
  • Commanditaire Vennootschap (CV): werkt op dezelfde manier als een VOF alleen is er naast het ingebrachte vermogen van de eigenaren nog een stille vennoot. Deze vennoot mag zich niet bemoeien met de gang van zaken in de onderneming en is alleen een geldschieter.
  • Maatschap: hierbij moet je bijvoorbeeld denken aan een dokterspraktijk of tandartsenpraktijk. Zij leiden geen onderneming maar oefenen hun beroep uit. De personen die deelnemen aan de maatschap zijn niet hoofdelijk aansprakelijk maar aansprakelijk voor gelijke delen. Is er een schuld en zijn er 4 personen in de maatschap kan de schuld maar voor ¼ bij een persoon worden verhaald en niet meer. 

Wat is het verschil tussen een onderneming met of zonder rechtspersoonlijkheid

Waarom een startende ondernemer voor een bepaalde rechtspersoonlijkheid kiest zit hem in de verschillen tussen beide. Het is een afweging die je moet moet maken wat het beste bij je past. Een groot verschil is bijvoorbeeld dat je volledige zeggenschap hebt over je bedrijf maar aan de andere kant hoofdelijke aansprakelijk bent voor de gemaakte schulden ook privé. Dit is niet het geval bij een onderneming met rechtspersoonlijkheid. Het onderstaande schema laat de grootste verschillen zien. 

Omschrijving Met rechtspersoonlijkheid Zonder rechtspersoonlijkheid
Zeggenschap kleine zaken mogen zonder goedkeuring van de aandeelhouders of de leden gedaan worden. Grote  veranderingen moet eerst goedkeuring van aandeelhouders of leden verkregen worden (overname). Eigenaren kunnen zelf of met elkaar bepalen wat er met de onderneming gaat gebeuren. 
Vermogen zakelijke vermogen en een privé vermogen. geen scheiding tussen privé en zakelijk ingebracht vermogen.
Inbreng Voor oprichting van een BV minimaal € 18.000 en voor een NV € 45.000 als startkapitaal. Wat nodig is voor de oprichting van de onderneming dit hoeft dus niet zoveel te zijn.
Aansprakelijkheid Alleen het ingebrachte vermogen kan kwijtgeraakt worden. De eigenaar kan ook voor zijn prive vermogen aansprakelijke gesteld worden voor de schulden in de onderneming.
Belasting De onderneming draagt vennootschapsbelasting af. de onderneming keert een deel van de winst uit aan de onderneming waarover inkomstenbelasting betaald moet worden. Ook bij verlies moet er loon uitgekeerd worden en mag nooit nul Euro zijn van de Wet.
Beloning het dageslijkse bestuur krijgen salaris en worden gezien als werknemers. de overgebleven winst zijn de verdienste voor de ondernemer. 

Conclusie

Een ondernemer kiest een ondernemingsvorm die het beste bij hem past. Wil die volledige zeggenschap in het bedrijf of niet kies dan voor een ondernemeningsvorm zonder rechtspersoonlijkheid. Wat daar tegenover staat is dat je hoofdelijk aansprakelijk kan zijn voor je schulden zoals het geval is bij de onderneminsvorm zonder rechtspersoonlijkheid. De onderneming met rechtspersoonlijkheid is lastiger te starten voor een ondernemer en er moet al een behoorlijk start kapitaal beschikbaar zijn. Verder is de wijze van de beloning een belangrijke doorslaggevende reden (salaris over de winst). Wordt er verlies gedraaid ontvang je ook geld van de onderneming als je werkt, alleen wordt hierdoor de schuld nog groter. Je hebt recht om een beloning uit je onderneming te nemen bij een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid.