Wat zijn de 5 criteria voor de keuze van een rechtsvorm

Inleiding

Vooral in deze tijden is het moedig om een eigen zaak te beginnen. Er moet een hoop geregeld worden bij de belastingdienst en de Kamer van Koophandel (KvK). Veder moet er nagedacht worden wat voor goederen of diensten je wilt aanbieden die nog niet door andere ondernemingen worden aan geboden. Dan moet je ook nog nadenken over welke rechtsvorm je kiest voor je onderneming. Kies je een onderneming met of zonder rechtspersoonlijkheid.

Wat betekent rechtspersoonlijkheid

Er bestaan twee verschillende soorten ondernemingsvormen, ondernemingen met en zonder rechtspersoonlijkheid. De grote verschillen dat een onderneming met rechtspersoonlijkheid: een verplicht startkapitaal nodig heeft, je bent niet hoofdelijk aansprakelijk voor de gemaakte schulden en je kunt zelf geen beslissingen nemen en moet verantwoordingen afleggen aan aandeelhouders of leden. Bij een onderneming met rechtspersoonlijkheid ben je wel hoofdelijk aansprakelijk, kun je je eigen beslissen nemen en heb je geen verplicht startkapitaal nodig.

Meer informatie op de verschillen tussen de een onderneming met of zonder rechtspersoonlijkheid kun je vinden in het volgende artikel: wat is het verschil tussen een onderneming met of zonder rechtspersoonlijkheid.

De 5 criteria voor de keuze van de juiste rechtsvorm

De hieronder genoemde 5 criteria worden gebruikt om en keuze te maken welke rechtsvorm er het beste bij je past. Zodra je weet welke rechtsvorm (een onderneming met of zonder rechtspersoonlijkheid) het beste bij je past kan je kijken welke ondernemingsvorm in die categorie het beste bij je past. Wat de ondernemingsvormen inhouden kan je lezen in het volgende artikel: uit welke verschillende ondernemingsvormen kan je kiezen.

Naar de volgende punten wordt gekeken

  1. Aansprakelijkheid: kan je hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden voor de gemaakte schulden in de onderneming.
  2. Continuïteit: het voortbestaan van de onderneming in de toekomst.
  3. Toegang vermogensmarkt: kan er makkelijk aan geld geleend of verkregen worden.
  4. Publicatieplicht: welke cijfer moeten er opgesteld worden en moeten deze openbaar gemaakt worden.
  5. Belasting: wat moet er af gedragen worden aan de Belastingdienst.

Aansprakelijkheid

Een onderneming met rechtspersoonlijkheid zijn de ondernemers/oprichters  niet hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de onderneming. Dit is anders dan bij een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid waar de ondernemers wel hoofdelijk aansprakelijk zijn. Hier kan je ook privé aangesproken worden voor de gemaakte schulden in de onderneming.

Continuïteit

De ondernemer of oprichters van een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid zijn meer bij het bedrijf betrokken. Ze hebben het opgericht en werken in de onderneming. Tevens is dit hun bron van inkomsten dit ligt anders bij de onderneming met rechtspersoonlijk. Er werken vaak heel andere personeelsleden (ook het dagelijkse bestuur) in het bedrijf die ontvangen loon en zijn daarom minder getrokken bij de onderneming. Zij ontvangen loon in tegenstelling tot winst uit de onderneming. 

Toegang vermogensmarkt

Een onderneming heeft altijd vreemd vermogen nodig om de continuïteit te kunnen blijven waarborgen. Je kunt denken aan rood staan bij de bank of een hypotheek bij een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid. De onderneming met rechtspersoonlijkheid kan naast het lenen bij de bank geld opgehaald worden door het verkopen van aandelen of obligaties. Dit kan een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid niet. Omdat een onderneming met rechtspersoonlijkheid meerdere kanalen heeft om geld op te halen is de bank ook eerder bereidt om geld te lenen. Verder kan het aantal eigenaren (met een gedeelte eigen vermogen dat ze inbrengen) sneller uitgebreid worden in een onderneming met rechtspersoonlijkheid.

Publicatieplicht

Een onderneming met rechtspersoonlijkheid is aan veel strengere regels gebonden dan een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid. Tevens moet de onderneming met rechtspersoonlijkheid 2 jaarrekening opstellen: eentje voor het management en de andere voor de aandeelhouders en banken (deze wordt ook deponeert bij de KvK). Het beeld voor de aandeelhouders wordt net iets rooskleuriger geschetst omdat anders de kans bestaat dat de aandeelhouders eruit zullen stappen. Aandeelhouders kunnen de gegevens opvragen bij de KvK en kunnen zo bekijken welke onderneming de beste perspectieve heeft voor de toekomst. Een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid heeft hier geen last van en maak de jaarrekening alleen voor zijn eigen visie.

Belasting

De onderneming met rechtspersoonlijkheid is naast de afdracht van BTW (Belasting over de Toegevoegde Waarde) ook belast aan loonbelasting voor het personeel en uiteindelijk voor de vennootschapsbelasting (VPB). Een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid is ook belast aan de afdracht van BTW en kan als deze personeel in dienst heeft loonbelasting moeten afdragen. De ondernemer heeft te maken met inkomstenbelasting (IB). De ondernemer van de onderneming neemt de winst over op de aangifte als zoals iedere werknemer in Nederland een aangifte moet invullen.

Conclusie

De keuze of je een onderneming zal starten met of zonder rechtspersoonlijkheid hangt onder andere af van de hierboven 5 genoemde criteria. Als je hebt besloten welke rechtsvorm je wilt kan je gaan kijken naar de ondernemingsvorm. Al ligt een onderneming zonder rechtspersoonlijk voor de hand als je gaat starten voor jezelf (eenmanszaak) of met een aantal andere (Vennootschap Onder Firma. Dit omdat het makkelijker op te richten is en kan al gedaan worden met een relatief klein startkapitaal. Verder is de betrokkenheid bij de onderneming meer aanwezig bij een onderneming die je zelf hebt opgericht alleen ben je hier wel hoofdelijk aansprakelijk voor de gemaakte schulden. Een ander nadeel kan zijn dat je afhankelijk bent van geleend geld bij een bank andere kanalen om geld vandaan te halen zijn er vaak niet.